گاتاها هفده سرودِ کهن و مقدّس است که به زرتشت اسپیتمان نسبت داده میشود. این سرودها کهنترین بخشِ اوستا هستند و بنیادِ آموزههای او را در بر دارند. زبانِ گاتاها «اوستاییِ کهن» است و در پنج گروه سروده شدهاند. پیامِ اصلیِ آنها بر پایهی اندیشه نیک، گفتار نیک، کردار نیک استوار است.
یَسنا ۲۸ تا ۳۴ — هفت سرود
«با اندیشه نیک، گفتار نیک و کردار نیک، ای اهورا مزدا، به تو روی میآورم. با دستانی برافراشته، از تو میخواهم: به راستی یاریام ده و خوشیِ جان و جهان را به من بیاموز.»
“With Good Thoughts, Good Words, and Good Deeds I turn to You, O Ahura Mazda. With hands outstretched I pray: strengthen me in Truth, and teach me the joy of soul and of the world.”
«خرد را از تو میخواهم و نیروی روحانی را، تا آنچه را که نیکو است به مردم بیاموزم و راهِ راستی را به آنان نمایم.»
“I ask of You wisdom and spiritual strength, that I may teach what is good and show humanity the path of Truth.”
«ای اهورا، اندیشهی نیک از آنِ توست و خرد و راستی. پس مرا چنان ساز که شایستهی ستایش باشم و با خردمندان همراه.»
“O Ahura, Good Thought, wisdom, and Truth belong to You. Make me worthy of praise, and let me walk with the wise.”
«خداوندِ یکتا، تو را با دلِ پاک میستایم. از تو میخواهم که مرا از اندیشهی نیک، گفتارِ راست و کردارِ نیکو بهرهمند ساز. هرگز مرا به راهِ بدی مبر. مرا یاری ده تا دیگران را نیز یاری کنم. روشناییِ خرد بر من بتابد و همواره در راهِ راستی استوار بمانم.»
“O Lord One and Only, I praise You with a pure heart. Grant me Good Thought, True Word, and Good Deed. Lead me never toward harm. Help me that I may help others. May the light of wisdom shine upon me, that I may stand firm forever in Truth.”
«روحِ آفرینش به تو نالید: ای اهورا! مرا برای که آفریدی؟ کیست که مرا پناه دهد؟ ستمِ بداندیشان مرا فرا گرفته و کسی نیست جز تو که یاریام کند.»
“The Soul of Creation cried to You: O Ahura! For whom didst Thou create me? Who shall be my protector? The oppression of the wicked surrounds me, and none but You can help me.”
«پس راستی پاسخ داد: کسی را برای یاریِ جهان برگزین که خردمند و نیکاندیش باشد. اوست که ستم را دور میکند و راهِ نیکو را میگشاید. پس زرتشت را برگزیدی تا پیامِ تو را به جهانیان برساند.»
“Then Truth replied: Choose one who is wise and good-minded to help the world. He shall drive away oppression and open the path of goodness. And so You chose Zarathushtra to carry Your message to all humanity.”
«در آغاز دو سرشتِ آشکار بودند: یکی نیک و دیگری بد — در اندیشه، گفتار و کردار. میان این دو، خردمندانِ راستین نیکو را برمیگزینند، نه همچون نادانان که به بدی میگرایند.»
“In the beginning two spirits revealed themselves — the Good and the Evil — in thought, word, and deed. Between these two, the truly wise choose what is good, not the foolish who turn toward harm.”
«و این دو سرشت با هم ناسازگارند: یکی نیکی را میجوید و دیگری ستم را. و تا آنجا که انسان به یکی متمایل شود، سرنوشتِ او از همان راه خواهد بود.»
“And these two spirits stand opposed: one chooses goodness, the other chooses oppression. According to which one a soul inclines, so shall be its destiny.”
«و سرانجام، پاداشِ نیکاندیشان روشنایی و جاودانگی است. و کسانی که بدی را برگزینند، از آنان جدا خواهند ماند. این است حکمِ اهورا، دانایِ کل.»
“And in the end, the reward of the good-minded is light and immortality. Those who choose evil shall be separated from it. Such is the decree of Ahura, the All-Wise.”
«اهورا مزدا را با خرد بشناسید، او را با اندیشهی پاک، گفتارِ راست و کردارِ نیکو بپرستید. او آفریدگارِ همه چیز است و منبعِ راستی. هر که خرد را بجوید، او را مییابد. هر که دل را پاک سازد، او را میبیند. راهِ نیکو از خرد میآید و خوشی از راستی. هرگز به کسی زیان مرسان. آنچه برای خود میپسندی، برای دیگران نیز بخواه. این است آیینِ نیک.»
“Know Ahura Mazda through wisdom. Worship Him with pure thought, true word, and good deed. He is the Creator of all and the source of Truth. Those who seek wisdom shall find Him. Those who purify their hearts shall see Him. The path of goodness comes from wisdom, and joy comes from Truth. Never harm any soul. What you wish for yourself, wish for all others. This is the path of goodness.”
«اهورا داناست بر هر آنچه در دلهاست. پس کسانی که اندیشهی نیک دارند، پاداشِ ایشان روشنایی و جاودانگی است. و کسانی که بداندیشند و دروغ میگویند، از نیکی بیبهره خواهند ماند. آنان راهِ راستی را گم میکنند و در تاریکی خواهند ماند. پس بکوشید تا با اندیشهی نیک و کردارِ نیکو، همواره در پناهِ راستی باشید.»
“Ahura knows all that lies within hearts. Those of good thought shall receive light and immortality. Those who think evil and speak falsehood shall be deprived of goodness. They lose the path of Truth and shall dwell in darkness. Strive therefore through Good Thought and Good Deed to remain always within the shelter of Truth.”
«کسی میتواند به خوشیِ راستین برسد که خردمند، نیکاندیش، راستگو و نیکوکار باشد. او میتواند اهورا را ببیند و در راهِ او گام بردارد. از خردمندان بیاموز و با آنان همراه باش. دل را پاک ساز و اندیشه را نیکو، تا به جاودانگی برسی.»
“One attains true joy who is wise, good-minded, truthful, and good-hearted. Such a one may see Ahura and walk upon His path. Learn from the wise and keep company with them. Purify your heart and ennoble your thoughts, that you may attain immortality.”
«ای اهورا مزدا، تو را با اندیشه، گفتار و کردارِ نیکو میستایم. از تو میخواهم که مرا یاری کنی، تا مردم را به نیکی فرا خوانم. مرا استوار بدار، تا در راهِ راستی پایدار بمانم. تو تنها پناهِ مایی و سرچشمهی نیکی. پس ما را یاری کن تا به خوشی و جاودانگی برسیم.»
“O Ahura Mazda, I praise You through Good Thought, Good Word, and Good Deed. Help me, I pray, that I may call humanity toward goodness. Strengthen me, that I may stand firm in Truth. You alone are our refuge and the fount of goodness. Help us therefore attain joy and immortality.”
یَسنا ۴۳ تا ۴۶ — چهار سرود
«اهورا مزدا را میتوان با دلِ پاک و خردِ روشن شناخت. اوست که آفریدگارِ همه چیز است و منبعِ نیکی و راستی. هر که خرد را بجوید و دل را پاک سازد، او را مییابد. او همواره با نیکاندیشان است و آنان را یاری میکند. پس بکوشید تا با اندیشهی نیک و کردارِ نیکو، همواره به او نزدیک باشید.»
“Ahura Mazda is known through pure heart and radiant wisdom. He is the Creator of all, the fount of goodness and Truth. Those who seek wisdom and purify their hearts shall find Him. He abides with the good-minded and helps them. Strive therefore through Good Thought and Good Deed to draw ever nearer to Him.”
«از تو میپرسم، ای اهورا: جهان را که آفرید؟ خورشید و ستارگان را که به جای نهاد؟ آب و گیاه را که آفرید؟ باد و ابر را که پدید آورد؟ که راستی و نیکی را بنیان نهاد؟ پس دانستم که تویی آفریدگارِ همه چیز و سرچشمهی راستی. تو دانا و توانایی و منبعِ نیکی.»
“I ask You, O Ahura: Who created the world? Who set the sun and stars in their place? Who created water and plants? Who brought forth wind and clouds? Who laid the foundation of Truth and Goodness? Then I knew: You are the Creator of all, the fount of Truth. All-Wise, All-Powerful, Source of all Good.”
«اهورا مزدا را با اندیشهی نیک بشناسید، با گفتارِ راست و با دستهایی پر از نیکی. او را ستایش کنید که تنها اوست پادشاهِ راستی. او یگانه است و همانا اوست آفریدگارِ همه چیز. او نیکوکاران را پاداش دهد و ستمگران را کیفر. این است پیامِ او برای همهی جهان.»
“Know Ahura Mazda through Good Thought, through True Word, and hands filled with kindness. Praise Him — for He alone is Lord of Truth. He is One, and He alone created all things. He rewards the righteous and judges the oppressor. This is His message to all the world.”
«راهِ راستی روشن است و برای همهی کسانی که خردمند و نیکاندیشند. پس بکوشید تا همواره در این راه گام بردارید. کسانی که اندیشهی نیک دارند و راستگو و نیکوکارند، پاداشِ ایشان خوشی و جاودانگی است. و کسانی که از این راه بیرون روند، در تاریکی خواهند ماند.»
“The path of Truth is radiant, for all who are wise and good-minded. Walk ever upon this path. Those whose thoughts are good, who speak truth and do good, shall reap joy and immortality. Those who turn aside shall dwell in darkness.”
یَسنا ۴۷ تا ۵۰ — چهار سرود
«از روحِ افزایندهی نیکی، ای اهورا، خواستارم که مرا بهرهمند سازد از خرد و راستی. تا بتوانم مردم را به نیکی فرا خوانم و راهِ راستی را به آنان نمایم. از تو میخواهم که این برکت را به من و به همهی کسانی که در راهِ تو گام برمیدارند، ارزانی فرما.»
“Through the Bountiful Spirit of Goodness, O Ahura, I ask for wisdom and Truth. That I may call humanity toward goodness and show them the path. Grant this blessing to me and to all who walk upon Your way.”
«معیارِ هر کار، خرد و راستی است. پس هر کاری که با خرد و راستی سازگار باشد، نیکو است. و هر کاری که برخلافِ آن باشد، ناپسندیده. پس با خرد بنگرید و با آزادیِ کامل برگزینید که نیکو را از بد جدا کنید. این است آزادیِ انسان: که خود برگزیند و خود سرنوشتِ خویش را سازد.»
“The measure of every work is wisdom and Truth. What accords with them is good; what opposes them is not. Judge with wisdom and choose freely — separate good from harm. This is human freedom: to choose and shape your own destiny.”
«روزی خواهد آمد که نیکوکاران و بدکاران از هم جدا شوند. آنگاه پاداشِ راستان روشنایی و خوشیِ جاودان خواهد بود. و بداندیشان از نیکی بیبهره خواهند ماند. پس از امروز بکوشید تا در شمارِ نیکاندیشان باشید.»
“A day shall come when the righteous and wicked are parted. Then the righteous shall receive light and eternal joy. The evil-minded shall know no goodness. Strive therefore from this day to stand among the good-minded.”
«ای مردم، شما را به اندیشهی نیک، گفتارِ راست و کردارِ نیکو فرا میخوانم. این است راهِ نجات و خوشی. در این راه استوار بمانید و یکدیگر را یاری کنید. تا با یاریِ یکدیگر، به خوشی و جاودانگی برسید.»
“O people, I call you to Good Thought, True Word, and Good Deed. This is the path of salvation and joy. Stand firm, help one another. That together you may attain joy and immortality.”
یَسنا ۵۱ — یک سرود
«آرمانِ بزرگِ ما این است که جهان به فرمانِ خرد و راستی درآید. آنگاه که اندیشهی نیک بر همه چیز چیره شود، ستم از میان برود و نیکی فرمانروا گردد. این است پادشاهیِ اهورا در میانِ مردم. پس بکوشید تا با اندیشهی نیک، گفتارِ راست و کردارِ نیکو، این آرمانِ مقدّس را تحقّق بخشید.»
“Our supreme ideal: a world ruled by wisdom and Truth. When Good Thought prevails over all, oppression vanishes and goodness reigns. This is the Kingdom of Ahura among humanity. Strive therefore through Good Thought, True Word, and Good Deed to bring this sacred ideal to life.”
یَسنا ۵۳ — یک سرود
«بهترین آرمانها را در دل بگنجانید و با کردارِ نیکو به بار آورید. زندگی را بر پایهی نیکی و راستی بنیان نهید. به یکدیگر نیکی کنید و از ستم بپرهیزید. بدانید که پاداشِ راستان روشنایی و جاودانگی است و بداندیشان راهِ نیکی را نخواهند یافت.»
“Cherish the highest purpose in your heart and bring it to life through good deeds. Build your life upon goodness and Truth. Treat one another with kindness and shun oppression. Know this: light and immortality belong to the righteous; the evil-minded shall never find the path of goodness.”
«این است سخنِ زرتشت: اندیشهی نیک، گفتارِ نیک، کردارِ نیک. این است راهِ نجات و خوشیِ جاودان.»
“This is the word of Zarathushtra: Good Thoughts, Good Words, Good Deeds. This is the path of salvation and eternal joy.”
💡 پیامِ جاویدانِ گاتاها: اندیشه نیک، گفتار نیک، کردار نیک
